धरान उपमहानगरपालिकाका प्रमुख हर्कराज साम्पाङलाई प्रदान गरिएको सम्मान सामान्य औपचारिक कार्यक्रम मात्र होइन, नेपाली राजनीतिमा विकसित हुँदै गएको वैकल्पिक चेतनाको अभिव्यक्ति पनि हो। समाज रूपान्तरण, श्रम संस्कृतिको प्रवर्द्धन र परम्परागत राजनीतिक अभ्यासभन्दा फरक धार अपनाएको भन्दै उनलाई गरिएको सम्मानले आजको राजनीतिक परिवेशमा गहिरो प्रश्न उठाएको छ—के राजनीति काम र संस्कृतिसँग जोडिन सक्छ?नेपालको राजनीति लामो समयदेखि नारामुखी, शक्ति केन्द्रित र दलगत गणनामा सीमित रहँदै आएको छ। विकास योजनाहरू कागजमा धेरै र व्यवहारमा कम देखिने अवस्थाबीच नागरिकमा निराशा बढ्दै गएको यथार्थ छ। यही सन्दर्भमा श्रमदानलाई विकासको आधार बनाउँदै जनतालाई प्रत्यक्ष सहभागी गराउने अभ्यासले फरक सम्भावनाको ढोका खोलेको छ। धरानमा देखिएको श्रम संस्कृतिले विकासलाई केवल बजेट खर्चको विषय नभई सामूहिक जिम्मेवारीको रूपमा पुनःस्थापित गरेको छ।साम्पाङको नेतृत्व शैली सबैका लागि सहज वा स्वीकार्य नहुन सक्छ। आलोचना, विवाद र मतभेद लोकतन्त्रका अनिवार्य पाटा हुन्। तर आलोचनाका बीच पनि उनले स्थापित गरेको मुख्य सन्देश स्पष्ट छ—राजनीति सत्ता होइन, सेवा हो। जब नेतृत्व स्वयं श्रममा सहभागी हुन्छ, त्यो प्रतीकात्मक मात्र नभई सांस्कृतिक सन्देशसमेत बन्छ। यसले नागरिक र नेतृत्वबीचको दूरी घटाउने प्रयास गरेको छ।यो सम्मानले वैकल्पिक राजनीतिक अभ्यासप्रति बढ्दो सामाजिक स्वीकारोक्ति पनि देखाउँछ। परम्परागत दलहरूको व्यवहारबाट आजित मतदाताहरू नयाँ सोच, पारदर्शिता र जवाफदेहिताको खोजीमा छन्। साम्पाङको अभ्यासले यही खोजलाई सम्बोधन गर्ने प्रयास गरेको देखिन्छ। यद्यपि, कुनै पनि वैकल्पिक मोडेल दीर्घकालीन बन्न संस्थागत संरचना, समावेशी दृष्टिकोण र निरन्तर आत्मसमीक्षा अपरिहार्य हुन्छ।अन्ततः, हर्क साम्पाङलाई गरिएको सम्मान व्यक्तिलाई भन्दा पनि श्रम संस्कृतिलाई गरिएको सम्मानका रूपमा बुझिनुपर्छ। यदि यस्तो अभ्यास केवल व्यक्तिमा सीमित नरही संस्थागत रूपमा फैलन सके, यसले नेपाली राजनीतिमा नयाँ अध्याय थप्न सक्छ। राजनीतिलाई विश्वासको संकटबाट बाहिर निकाल्ने बाटो काम, संस्कार र संस्कृतिको परिवर्तनमै निहित छ—धरानमा देखिएको अभ्यास त्यसैको एउटा संकेत हो।





